voor- en nadelen structuur
Recensie 'Kaas' van Willem Elsschot
Toen ik voor Nederlands onverwacht een boek moest lezen voor mijn literatuurlijst, koos ik voor het boek 'Kaas' van Willem Elsschot. Dit had er alles mee te maken dat een vriendin van mij het aanraadde en dat ik vernam dat dit boek een aantrekkelijk aantal pagina's telde: namelijk 129. Ook leek het boek mij wel grappig om de simpele titel en werd ik benieuwd. Dus ik begon met lezen.
Het boek gaat over Frans Laarmans, een klerk bij een scheepswerf. Hij gaat wekelijks op visite bij een groepje rijke lui die met hun geld pronken. Hij baalt er nogal van dat hij als klerk zo weinig aanzien heeft en daarom biedt de leider van het groepje rijke lui, Mijnheer van Schoonbeke, hem een baan aan als kaashandelaar. De status die het beroep handelaar met zich mee zou brengen spreekt Laarmans erg aan en daarom besluit hij om de baan te nemen. Waar hij voorheen vaak door het groepje patsers werd genegeerd, wordt hij nu liefdevol opgenomen en doet hij fijn mee met opscheppen over zijn handel. Hij blijkt echter een ontzettend slechte handelaar te zijn en alles loopt in de soep.
Het thema van het boek zijn eigenlijk de gedachten en gevoelens van Laarmans en het zakenleven en het gezinsleven. Ikzelf mag Laarmans totaal niet als persoon. Daarom spreekt het thema me ook niet aan. Ik vind Laarmans een dom en leeg personage omdat hij alleen maar aan status denkt en niet aan wat hij leuk vindt of wat goed is voor zijn gezin.
Ook vind ik dat zijn gedachtengang nogal uit de tijd is. Zo vindt hij bijvoorbeeld dat zijn vrouw onderdanig moet zijn en zijn kinderen hem moeten helpen met kaashandelen, goede cijfers moeten halen op het gymnasium en verder vooral hun mond moeten houden. Dit blijkt bijvoorbeeld ook uit de volgende passage:
“Thuis wordt nooit meer over kaas gesproken. Zelfs Jan heeft geen woord meer gerept over de kist die hij zo schitterend verkocht had en Ida is stom als een vis. Misschien wordt de sukkel op ’t gymnasium nog steeds kaasboerin genoemd. Wat mijn vrouw betreft, die zorgt er voor, dat geen kaas meer op tafel komt. Pas maanden later heeft zij mij een Petit Suisse voorgezet, van die witte, platte kaas, die niet meer op Edammer gelijkt dan een vlinder op een slang. Brave, beste kinderen. Lieve, lieve vrouw.”
Het boek is geschreven door de Vlaamse Willem Elsschot en voor het eerst gedrukt in 1933. Elsschot werd geboren in 1882 en staat bekend om zijn nuchtere, zakelijke manier van schrijven. Dit heb ik ook erg ervaren bij het lezen van dit boek. Elsschot heeft poëzie en proza geschreven. Hij heeft tijdens zijn leven maar ook na zijn dood verschillende literatuurprijzen gewonnen. Voor 'Kaas' schreef hij ook al 'Villa des Roses' (1910), 'Een ontgoocheling' (1921) en 'Lijmen' (1924). Ook na 'Kaas' heeft hij nog vele bekende werken geschreven. De thematiek van zijn werken is vaak het zakenleven en het gezinsleven.
Ik vind dat er te weinig diepgang in het boek zit. Ik vind, zoals al eerder vermeld, de gedachten van Laarmans erg leeg een ouderwets. Tijdens het lezen van dit boek word ik door de uitzichtloze sfeer die er hangt zelfs een beetje somber. Het enige stukje in het boek dat ik wel kan waarderen, is het overlijden van de moeder van Frans Laarmans op het begin. Daar komt nog een klein beetje emotie bij kijken. Helaas komt deze gebeurtenis in het boek verder bijna niet meer terug, dat vind ik jammer. Er zullen vast ook mensen zijn die het mooi vinden om te lezen hoe het zakendoen van Laarmans misgaat. Zij vinden het interessant om te lezen hoe zijn zucht naar status in strijd is met zijn karakter. Daar kan ik me wel iets bij voorstellen, maar ik word er eigenlijk vooral somber van en daar houd ik niet zo van.
Voor mij is 'Kaas' gewoon kaas, niet meer en niet minder.
