donderdag 4 oktober 2012

Waar is het goede geweten gebleven?

Vorige week pakte ik, zoals ik bijna elke dag doe, nietsvermoedend de krant op om de voorpagina eens te bekijken. Ik was erg benieuwd waar de redacteuren die dag weer eens over zouden schrijven. 'Project X in Haren'. Nu had ik nog nooit gehoord van de film 'Project X', dus deze krantenkop zei mij erg weinig en dus sloeg ik de krant maar open en begon met lezen. Ik kon wat ik las nauwelijks voor mogelijk houden. Hoe kon er nou zoiets in Nederland, nota bene in zo'n dorp als Haren gebeuren?
Het begon allemaal met Merthe, een meisje dat via Facebook een uitnodiging verstuurde voor haar zestiende verjaardag. Door een fout ontvingen niet alleen haar vrienden, maar maar liefst 25000 mensen haar uitnodiging. Er kwamen enorm veel mensen naar Haren. In het begin van de avond was de sfeer nog wel gezellig, maar op een gegeven moment werd het grimmig. De jongeren werden agressief, begonnen met vernielen, plunderden de plaatselijke winkels en op het eind van de avond moest zelfs de ME eraan te pas komen. Er vielen 30 gewonden.  De schade wordt geschat op één miljoen euro. En dit is nog niet alles. Er zijn via Facebook al in 14 gemeenten in Nederland voor de komende weken oproepen voor dit soort wilde feesten gedaan. De vraag die als ik dit allemaal lees toch in me opkomt is: wie zijn die jongeren die er plezier in scheppen rellen te schoppen?

Allereerst vraag ik me af wat voor soort type jongere dit soort dingen doet. Zijn het de stereotiep gewelddadige hooligans, die uit verveling deze kans grijpen om eens lekker te rellen? De advocaten van dit 'gewelddadige tuig' beweren dat de jongeren die voor de rechter moeten komen doorgaans keurige doorsnee jongeren zijn. Ze werken, lopen stage of gaan naar school. Ze zien er zo op het eerste oog ook helemaal niet uit als relschoppers. Ze verklaren allemaal dat hun motivatie om te gaan rellen is dat ze zin hadden in een feestje. Al wisten ze natuurlijk wel dat het uit de hand zou kunnen lopen. Advocaat Ubo van Ophoven verdedigt twaalf verdachten. Volgens hem hebben de jongeren zich laten meeslepen door de meute. "Ze waren zeker niet van plan om een steentje bij te dragen aan de rellen. Dat is in elk geval wat ze mij vertellen. Ze werden opgezweept door 'zwaardere jongens' met bivakmutsen en sjaals voor het gezicht die de ergste schade aanrichtten".

Goed, ik kan me verder wel zo voorstellen dat die 'zwaardere jongens' van die stereotiep hooligans zijn. Maar hoe kun je je nou zo laten meeslepen door de meute? Toch, als ik er beter over nadenk, is dit groepsgedrag niet vreemd. De geschiedenis leert ons dat dit soort kuddegedrag al heel lang bestaat. Vroeger ging je knokken op de kermis, en tegenwoordig op dit soort evenementen. Dit soort vechten en vernielen is eigenlijk gewoon volksvermaak, en Facebook geeft het een modern tintje. Het lijkt wel of het vreugde scheppen in het vechten en het vernielen bij de mens horen, want het komt in alle tijden en in alle samenlevingen voor. Bijvoorbeeld in de tweede helft van de negentiende eeuw.  De toen wekelijks gehouden kermis in Amsterdam was berucht om de vele vecht- en vrijpartijen. Daarom besloot het Amsterdamse bestuur in 1876 de kermis af te schaffen. Dit stuitte echter op veel verzet. Toen de kermis voor het eerst op elf september 1876 niet meer plaats vond, trok een menigte van honderden mensen naar het huis van de Amsterdamse burgemeester. Er werd van alles vernield en de politie, het leger en de schutterij grepen hardhandig in, en zo liep de situatie uit op een gevecht tussen de autoriteiten en de menigte. Er werd dus veel gevochten en de schade was enorm, net zoals in Haren.

Het is ook wel logisch dat de deelnemers van project X in Haren erg jong zijn, gemiddeld rond de achttien jaar. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat jongeren namelijk veel gevoeliger zijn voor groepsdruk. Ze zouden zich meer laten leiden door emoties, en minder nadenken na over de gevolgen van hun daden. Misschien zijn jongeren ook wel te naïef om de gevolgen van hun daden te overzien. Het zou in ieder geval wel verklaren waarom de gemiddelde leeftijd van Project X zo jong was.

Tenslotte heerst er natuurlijk ook groeps-anonimiteit. 'Er zijn zoveel mensen die het doen, ze zullen toch niet precies jou eruit pikken? Niemand kent je hier. Als zij er ongestraft mee wegkomen dan jij toch ook? De politie zal toch heus niet precies jou oppakken?'

Het is me duidelijk geworden dat de jongeren die meededen aan Project X toch juist de 'normale jongeren' zijn en dat ze gewoon niet goed nadachten bij wat ze deden (dat verklaren ze tenminste bij hun advocaat). Eerlijk gezegd kan ik me niet voorstellen hoe dat kan. Het klinkt voor mij meer als een smoesje om hun gedrag een beetje goed te praten. Ik raak ontzet als ik lees over al dat geweld en de schade die een kudde losgeslagen groep jongeren kan veroorzaken. Dit soort dingen hoor je toch niet te doen? Waar is het goede geweten gebleven?

bronnen:
http://www.isgeschiedenis.nl/nieuws/ongeregeldheden-bij-het-kermisoproer-van-1876/
http://www.ad.nl
http://www.volkskrant.nl

2 opmerkingen:

  1. Beste Thamar,

    wat heb je een leuk stuk geschreven. Ik vond het een erg helder stuk en dat heb je knap gedaan want ik moet je zeggen sommige journalisten kregen dat niet voor elkaar.

    Je hebt een duidelijke tekst opbouw die je goed aangeeft met signaalwoorden.
    In je inleiding is het gelijk duidelijk waar het over gaat en nodigt me uit om verder te lezen. Al had je het misschien beter in twee alinea’s kunnen verdelen, zodat het niet zo’n lap tekst is.
    De kern heb je goed verdeeld in duidelijke deelonderwerpen en de alinea’s staan in logische volgorde.
    In het slot laat je nog duidelijk even weten wat je er zelf precies van vindt. Ik vind het erg leuk om te zien dat je je uitsmijter als titel hebt gebruikt. Zo kom je weer even terug op het begin van het verhaal.

    Je hebt een duidelijke hoofdvraag en wat me opviel is dat die erg goed van verschillende kanten wordt benaderd en uitgelegd. Het maakt het stuk interessanter dat je er een andere gebeurtenis bij hebt betrokken. En wat ook fijn is, is dat je je bronnen erbij hebt vermeld.

    Een informatief stuk wat goed leesbaar is!

    Anouk

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Beste Thamar,

    Je hebt een zeer interessant stuk geschreven waarin je opzoek gaat naar een verklaring voor het groepsgedrag. Dat heb je op een duidelijke en logische manier. Het eerste woord van de tweede alinea schept bijvoorbeeld duidelijkheid in je verhaal.
    Het is overduidelijk dat je wat research hebt gedaan naar het fenomeen Haren en je vermeldt daarbij netjes je bronnen.
    Je bent opzoek gegaan naar vergelijkbare gebeurtenissen in het verleden wat maar weer benadrukt dat je wel degelijk weet waar je over schrijft.
    Het stukje geschiedenis werkte bij mij een beetje afleidend van de daadwerkelijke hoofdgedachte. Maar dat ligt zeer waarschijnlijk aan mijn gebrek aan interesse in geschiedenis maar zeker niet aan jouw manier van schrijven.

    Je geeft in je slot prima antwoord op de hoofdvraag dus ik vind dat je een prima tekst hebt geschreven die ook nog eens goed te begrijpen is!

    Gerben

    BeantwoordenVerwijderen